Testament & Erfrecht Spanje in Torremolinos

Spaanse Testamenten en Grensoverschrijdende Erfenissen in Torremolinos: Een Praktische Gids voor Buitenlandse Eigenaren

Als oprichter van costadelsolhabitat.com begeleid ik al jaren buitenlandse vastgoedeigenaren bij de complexe juridische en administratieve processen aan de Costa del Sol. Torremolinos is de afgelopen jaren uitgegroeid tot een uiterst dynamische en kosmopolitische gemeente. Volgens de officiële cijfers van het INE telde de stad in 2023 voor het eerst meer dan 70.000 inwoners (70.434 om precies te zijn), steeg dit door naar 70.933 in 2024, en heeft het gemeentelijk register (padrón municipal) in 2025 inmiddels de 74.289 inwoners bereikt. Maar liefst 24,2% van deze populatie bestaat uit buitenlandse residenten (18.003 personen), verdeeld over meer dan 121 verschillende nationaliteiten. Hoewel Marokko, Italië, het Verenigd Koninkrijk, Oekraïne, Argentinië, Colombia en China de toplijsten aanvoeren, zien we in de praktijk ook een zeer sterke aanwezigheid van Duitse, Nederlandse, Belgische en Scandinavische eigenaren.

Deze enorme diversiteit maakt de afwikkeling van nalatenschappen (herencias) in deze hoek van de Costa del Sol Occidental tot een complex, grensoverschrijdend vraagstuk. Het bezitten van een appartement in Playamar, een penthouse in El Bajondillo, of een villa op de hellingen van Montemar en El Pinillo brengt specifieke verplichtingen met zich mee na het overlijden van een eigenaar. Of het nu gaat om een Brits-Spaanse nalatenschap die beïnvloed wordt door de Brexit, of een Duits-Spaanse (DE-ES) erfprocedure onder de Europese Erfverordening: een goede voorbereiding voorkomt dat erfgenamen verstrikt raken in de Spaanse bureaucratie.

---

Waarom een Spaans Testament Essentieel is voor Vastgoed in Torremolinos

Veel buitenlandse eigenaren denken dat hun bestaande testament in eigen land (zoals een Nederlands, Belgisch, Duits of Brits testament) voldoende is om hun Spaanse bezittingen soepel over te dragen. Hoewel dit juridisch gezien klopt onder de Europese Erfverordening (Brussel IV), is de praktijk aan de Costa del Sol weerbarstiger.

Als u uitsluitend een buitenlands testament heeft, moeten uw erfgenamen na uw overlijden een langdurig en kostbaar legalisatieproces doorlopen. Dit omvat:

• Het opvragen van een internationale overlijdensakte.
• Het verkrijgen van een beëdigde Spaanse vertaling (traducción jurada) van het buitenlandse testament.
• Het aanvragen van de Apostille van Den Haag om de documenten in Spanje rechtsgeldig te maken.
• Het verkrijgen van een Certificate of Law (met name voor Britse staatsburgers) om de buitenlandse wetgeving uit te leggen aan de Spaanse notaris.

Dit proces duurt vaak maanden, terwijl de Spaanse fiscus een strikte deadline hanteert: de erfbelasting (Impuesto sobre Sucesiones y Donaciones) moet binnen zes maanden na de datum van overlijden worden aangegeven en betaald. Uitstel is mogelijk, maar moet binnen de eerste vijf maanden worden aangevraagd en brengt vaak rente met zich mee.

De voordelen van een specifiek Spaans testament (Testamento Español)

Door een specifiek Spaans testament op te stellen dat zich uitsluitend richt op uw bezittingen in Spanje, omzeilt u deze administratieve rompslomp. Dit testament wordt geregistreerd in het Centraal Register van Testamenten in Madrid (Registro General de Actos de Última Voluntad). Na uw overlijden kan de Spaanse notaris of uw gestor in Torremolinos binnen enkele dagen een officieel uittreksel (Certificado de Últimas Voluntades) opvragen, waarmee direct duidelijk is welk testament het laatst is opgesteld en welke notaris de akte beheert.

Voor Europese burgers (zoals Duitsers, Nederlanders en Belgen) is het cruciaal dat in dit Spaanse testament expliciet de rechtskeuze voor het nationale recht van hun herkomstland wordt vastgelegd. Doet u dit niet, dan kan de Spaanse wetgeving (die werkt met dwingend erfrecht en legitieme porties voor kinderen) ongewenst van toepassing worden op uw Spaanse nalatenschap.

---

Grensoverschrijdende Casussen: UK-ES en DE-ES Nalatenschappen

De dynamiek in Torremolinos is sterk afhankelijk van de nationaliteit van de eigenaar. We zien hier twee veelvoorkomende scenario's die elk hun eigen valkuilen hebben.

Scenario 1: Britse eigenaren (UK-ES) na de Brexit

Sinds het Verenigd Koninkrijk de Europese Unie heeft verlaten, worden Britse erfgenamen geconfronteerd met strengere regels en het wegvallen van bepaalde fiscale voordelen die voor EU-burgers gelden. Hoewel de autonome regio Andalusië zeer gunstige tarieven en vrijstellingen kent voor directe erfgenamen (groep I en II, zoals kinderen en echtgenoten, die vaak tot 99% vrijstelling krijgen), moeten Britse erfgenamen nog steeds rekening houden met complexere documentatie.

Zonder Spaans testament moet er een Grant of Probate worden overgelegd, die volledig vertaald en gelegaliseerd moet worden. Bovendien is de interactie tussen de Britse Inheritance Tax (IHT) en de Spaanse Impuesto sobre Sucesiones complex; hoewel er mechanismen zijn om dubbele belasting te voorkomen, moeten de aangiften in beide landen nauwkeurig op elkaar worden afgestemd.

Scenario 2: Duitse eigenaren (DE-ES) en het 'Berliner Testament'

Duitse eigenaren bezitten van oudsher veel appartementen in zones zoals La Carihuela en Playamar. In Duitsland is het zogenaamde Berliner Testament (waarbij de langstlevende echtgenoot alles erft en de kinderen pas na het overlijden van de tweede partner) uiterst populair.

In Spanje kan dit testament echter tot fiscale complicaties leiden. De Spaanse fiscus erkent de figuur van de 'langstlevende' niet op dezelfde flexibele wijze als de Duitse wetgever. Dit kan ertoe leiden dat er bij het eerste overlijden al Spaanse erfbelasting verschuldigd is over het Spaanse vastgoed, en bij het tweede overlijden nógmaals over hetzelfde bezit. Voor Duitse eigenaren is het daarom essentieel om hun Spaanse testament zo in te richten dat de fiscale druk voor de erfgenamen in Andalusië wordt geminimaliseerd.

---

Stappenplan voor de Afwikkeling van een Erfenis in Torremolinos

Wanneer een buitenlandse eigenaar van een woning in Torremolinos overlijdt, moeten de erfgenamen een vaststaand juridisch en administratief traject doorlopen. Dit zijn de belangrijkste stappen:

1. Verkrijgen van de overlijdensakte: Indien de eigenaar in het buitenland is overleden, moet de internationale overlijdensakte worden opgevraagd.
2. Aanvragen van de Spaanse certificaten: Na 15 werkdagen kan het Certificado de Últimas Voluntades (testamentenregister) en het Certificado de Contratos de Seguros (om te controleren of er Spaanse levensverzekeringen waren) worden aangevraagd in Madrid.
3. Verkrijgen van een NIE-nummer (Número de Identidad de Extranjero): Iedere buitenlandse erfgenaam die een aandeel in een Spaans onroerend goed verkrijgt, móét over een NIE-nummer beschikken. Zonder dit nummer kan de notariële akte van aanvaarding van de erfenis (Escritura de Aceptación de Herencia) niet worden getekend. Dit kan worden aangevraagd bij de Policia Nacional of via een volmacht (poder notarial) door een lokale jurist of gestor.
4. Taxatie van het vastgoed: De waarde van het onroerend goed in bijvoorbeeld Los Álamos, La Colina of El Calvario moet worden vastgesteld. Let op: de Spaanse fiscus hanteert de Valor de Referencia Catastral (de referentiewaarde van het kadaster) als minimale fiscale waarde. Ligt de werkelijke marktwaarde hoger, dan moet die worden aangehouden.
5. Ondertekening bij de notaris: De erfgenamen (of hun wettelijk vertegenwoordigers via een volmacht) tekenen de Escritura de Aceptación de Herencia bij een notaris in Torremolinos of de directe omgeving.
6. Betaling van de belastingen:
   • Impuesto sobre Sucesiones (Erfbelasting): Moet binnen 6 maanden worden ingediend bij de Junta de Andalucía.
   • Plusvalía Municipal (Gemeentelijke waardevermeerderingsbelasting): Deze belasting wordt betaald aan het Ayuntamiento de Torremolinos (of de Patronato de Recaudación Provincial) en is gebaseerd op de waardestijging van de grond waarop de woning staat sinds de datum van de vorige aankoop.
7. Registratie in het eigendomsregister (Registro de la Propiedad): Nadat de belastingen zijn afgewikkeld, moet de nieuwe eigendomsakte worden aangeboden bij het eigendomsregister van Torremolinos om de woning officieel op naam van de erfgenamen te zetten.

---

Lokale Vastgoedaspecten en Regelgeving in Torremolinos

Als erfgenaam krijgt u niet alleen te maken met het erfrecht, maar ook met de specifieke lokale realiteit van het vastgoedbeheer in Torremolinos. De stad kenmerkt zich door een zeer dichte bebouwing met voornamelijk appartementencomplexen langs de kustlijn (Playamar, El Bajondillo, La Carihuela) en een beperkter aanbod aan villa's in de heuvels van Montemar en El Pinillo.

Toeristische verhuurvergunningen en de Ley de Costas

Veel geërfde appartementen in Torremolinos worden verhuurd aan toeristen. Sinds de aanscherping van de Andalusische wetgeving omtrent de Viviendas de Fines Turísticos (VFT) is het overdragen van een toeristische licentie bij erfenis niet meer automatisch geregeld. De nieuwe eigenaren moeten de registratie bij de Registro de Turismo de Andalucía aanpassen.

Bovendien moet u rekening houden met de Ley de Costas (de nationale Kustwet). Woningen die direct aan de kustlijn liggen (zoals in bepaalde delen van La Carihuela of Bajondillo) kunnen vallen onder de servidumbre de protección (beschermingszones). Het Ayuntamiento de Torremolinos heeft in het verleden te maken gehad met procedures omtrent de naleving van deze kustlijngrenzen. Bij de overdracht van een dergelijke woning is het essentieel om te controleren of er geen lopende sancties of restricties op het perceel rusten.

Stedelijke planning en renovaties (Ley LISTA)

Als u een geërfd pand wilt renoveren, krijgt u te maken met de lokale stedenbouwkundige regels. De ruimtelijke ordening in Torremolinos wordt beheerst door de Revisión-Adaptación del PGOU (definitief en gedeeltelijk goedgekeurd in 2019, gepubliceerd in de BOJA in 2020). Hoewel het Tribunal Superior de Justicia de Andalucía (TSJA) destijds delen hiervan uit voorzorg schorste op milieugronden, is ongeveer 90% van deze schorsingen inmiddels opgeheven.

Onder de Andalusische wet Ley LISTA (Ley 7/2021) is het gelukkig eenvoudiger geworden om kleine, niet-structurele werkzaamheden uit te voeren. Voor zaken zoals het plaatsen van een pergola, het vernieuwen van tegelwerk, schilderwerk of het installeren van zonneschermen hoeft u geen langdurige vergunningsprocedure te doorlopen. Dit kan via een Declaración Responsable de obra menor, waarbij u een begroting indient en een vast tarief (vanaf ongeveer €75 aan gemeentelijke leges) betaalt.

Wilt u echter structurele wijzigingen aanbrengen, de woning uitbreiden of een nieuwe villa bouwen in de zones nabij de uitlopers van de Sierra de Mijas (waar bosbrandpreventie- en beschermingszones gelden), dan is een volledige licencia de obra mayor vereist, inclusief een goedgekeurd project van een bevoegde architect. Bovendien vereisen aanpassingen aan de buitenzijde van appartementen in dichte complexen (zoals het plaatsen van glasgordijnen of zonneschermen in Playamar of Bajondillo) vrijwel altijd de voorafgaande goedkeuring van de vereniging van eigenaren (Comunidad de Propietarios), omdat deze het aanzicht van de gevel veranderen.

---

Onderhoud en Lokale Risico's voor Onbeheerd Vastgoed

Gedurende de periode dat een erfenis wordt afgewikkeld – wat soms enkele maanden in beslag neemt – staat het vastgoed in Torremolinos vaak leeg. Dit brengt specifieke risico's met zich mee die inherent zijn aan het microklimaat en de geografie van de Costa del Sol Occidental.

• Salitre (Zoutschade): Torremolinos is een kuststad met een hoge zoutconcentratie in de lucht. Dit zoute vocht (salitre) tast metalen balustrades, airconditioningunits en buitenmeubilair in hoog tempo aan. Zonder regelmatig onderhoud en reiniging kan er snel ernstige corrosie optreden.
• Klimaat en UV-belasting: Met meer dan 320 zonnige dagen per jaar, zo'n 2901 zonuren per jaar en een extreem hoge UV-index in de zomer (vaak UV 9-10+ van juni tot augustus), drogen outdoor-materialen, kunstgras en zonneschermen snel uit. Daarnaast kan de temperatuur in de zomer oplopen tot ver in de 30 °C. Dit wordt versterkt wanneer de terral waait – de hete, droge wind die over de Sierra de Mijas en het binnenland naar beneden jaagt en de temperaturen plotseling extreem doet stijgen.
• Ongedierte en natuurlijke plagen:
  • Processierupsen (Oruga procesionaria): Indien de geërfde woning een tuin heeft met dennenbomen (met name in de bosrijke villazones van Montemar en El Pinillo), moet er tussen januari en april streng worden gecontroleerd op de nesten van de processierups. Deze zijn uiterst giftig voor huisdieren en gevaarlijk voor kinderen.
  • Termieten en houtrot: In oudere appartementencomplexen en houten constructies dichtbij het strand kan de combinatie van vocht en warmte leiden tot termietenplagen.
  • Vogeloverlast: Leegstaande balkons en dakterrassen in de dichte appartementenbouw van Bajondillo en Playamar zijn geliefde nestelplaatsen voor duiven en meeuwen. Professionele vogelwering is vaak noodzakelijk om vervuiling van de gevels te voorkomen.

---

Conclusie: Voorkom Zorgen voor Uw Nabestaanden

Het bezitten van een woning in het prachtige Torremolinos is een voorrecht, maar het brengt ook de verantwoordelijkheid met zich mee om uw nalatenschap goed te regelen. De combinatie van lokale stedenbouwkundige regels (PGOU, Ley LISTA), de fiscale deadlines van de Junta de Andalucía en de complexiteit van internationale wetgeving maakt dat een Spaanse erfenis snel onoverzichtelijk wordt voor erfgenamen die de taal en de weg niet kennen.

Door vandaag nog een specifiek Spaans testament op te stellen, bespaart u uw erfgenamen duizenden euro's aan vertaal- en legalisatiekosten, voorkomt u boetes wegens het overschrijden van de fiscale termijnen, en zorgt u ervoor dat uw bezit in deze prachtige hoek van de Costa del Sol vlekkeloos overgaat op de volgende generatie. Als ervaren partner in Torremolinos staan wij klaar om u te verbinden met de juiste lokale notarissen, vertalers en gestores om dit proces van A tot Z voor u in te richten.